Cast Ajans
Sahne oyuncusunun kamera önü kursuna ihtiyacı var mı?
BLOG17 Kasım 20265 dk okuma

Sahne oyuncusunun kamera önü kursuna ihtiyacı var mı?

Tiyatroda yıllarını vermiş biri için kamerayı öğrenmek ne kadar zor? Sahne ile set arasındaki farkları ve kursun gerçekten neye yaradığını anlattım.

İlk setime yardımcı oyuncu olarak gittim. Bir kafe sahnesinde arka masada oturup kahve içen adamdım. Öncesinde yıllarca amatör bir tiyatro topluluğunda oynamıştım, açıkçası kendime de güveniyordum. İkinci tekrardan sonra yardımcı yönetmen yanıma geldi, kibarca 'Biraz daha az, abi' dedi. Kahve içiyordum sadece. Neyi azaltacaktım? Sonradan anladım: fincanı kaldırışım, etrafa bakışım, hatta sandalyeye oturuşum salonun son sırasına oynuyordu. Kamera ise iki metre ötemdeydi.

O günden beri birkaç dizide, birkaç reklamda küçük rollerde oynadım. Hâlâ öğreniyorum. Bu yazıyı, sahnede yetişip kameraya geçmeyi düşünen ve bir kamera önü oyunculuk kursuna ihtiyacı olup olmadığını tartan arkadaşlar için yazıyorum. Kesin bir cevabım yok. Ama iki ortamı yan yana koyunca neyin sizinle geldiğini, neyin yeniden öğrenilmesi gerektiğini daha rahat görüyorsunuz.

Aynı meslek, iki ayrı oda

Tiyatro ile set arasındaki farkı ilk duyduğumda bana 'abartma, küçült' diye anlatmışlardı. Bu yarım doğru. Asıl fark büyüklükte değil, kimin için oynadığınızda. Kendi gördüklerimi birkaç başlıkta yazayım.

Ses

Sahnede sesinizi salona taşımak zorundasınız. Nefes, diyafram, diksiyon, hepsi en arka koltuğa ulaşmak için. Sette ise mikrofon çoğu zaman başınızın birkaç karış üstündedir. Tiyatro sesiyle konuştuğunuzda ses teknisyeni yüzünü buruşturur. İlk zamanlarda en çok zorlandığım şey buydu: fısıldamadan ama yansıtmadan konuşmak.

Yüz ve beden

Sahnede bir duyguyu bedenle yazarsınız. Omuz düşer, kol açılır, seyirci uzaktan okur. Yakın planda ise kamera göz kapağınızın titremesini görür. Bir kaşı kaldırmak sahnede hiçbir şey değildir, kamerada bir cümledir. Bu yüzden setteki ilk refleks 'hiçbir şey yapmamak' oluyor, ki o da yanlış. Düşünceyi gerçekten düşünmek gerekiyor; kamera onu yakalıyor.

Sıra ve tekrar

Tiyatroda oyun baştan sona akar, karakteri bir gecede yaşarsınız. Sette sahneler karışık sırayla çekilir. Sabah karakterinizin cenazesini, öğleden sonra ilk tanışmasını oynayabilirsiniz. Aynı sahneyi farklı açılardan belki on kez tekrar edersiniz ve her seferinde aynı replikte aynı bardağı kaldırmanız beklenir. Buna devamlılık deniyor. Benim gibi akışa alışkın biri için ilk aylar epey zor geçti.

Dinleme

Sahnede partneriniz her akşam karşınızdadır. Sette ise bazen karşınızdaki oyuncu o gün yoktur, replikleri yardımcı yönetmen kamera arkasından düz bir sesle okur. Ya da kamerayla sizin aranızda bir işaret vardır ve oraya bakmanız istenir. Gerçek bir insana değil, bir noktaya oynamak tiyatroda pek öğretilmiyor.

Bekleme

Tiyatroda perde açılır ve iki saat boyunca sahnedesiniz. Sette saatlerce bekler, iki dakika oynarsınız. O iki dakikada hazır olmak, enerjiyi bekleme boyunca saklamak ayrı bir beceri.

Sahneden yanınızda gelenler

Bu kadar fark sayınca tiyatro geçmişi bir dezavantaj gibi görünebilir. Değil. Benim gördüğüm kadarıyla setler tiyatrocuları sever ve bunun somut sebepleri var. Metni zamanında ve tam ezberleyip gelirsiniz. Partnerinize oynamayı bilirsiniz. Yönetmen notunu alınmadan, tartışmadan uygularsınız. Uzun provalara, tekrarlara, yorgunluğa alışıksınızdır. Ses ve nefes eğitiminiz, sesinizi kısmanız gerektiğinde bile kontrolü kaybetmemenizi sağlar.

Bunların hiçbiri bir kursta birkaç haftada öğrenilmez. Yani kameraya sıfırdan başlamıyorsunuz. Bildiğiniz bir dili başka bir dile çeviriyorsunuz, o kadar.

Kamera önü oyunculuk kursu neyi hızlandırıyor?

Benim deneyimimde kursun asıl faydası tek bir şeydi: kendimi izlemek. Sette çekilen görüntüyü oyuncu genelde görmez. Monitörün başında yönetmen ve ekip vardır, siz bir sonraki plana geçersiniz. Kursta ise sahnenizi oynar, hemen ardından ekranda izlersiniz. Kaşınızın gereksiz yere kalktığını, cümle sonlarında başınızı salladığınızı orada görürsünüz. Tiyatroda aynanın veremediği bir şey bu.

İyi bir kursta bunun dışında şunlarla çalıştım:

  • Plan boyları: geniş, orta ve yakın planda oyunun nasıl değiştiği
  • İşaret noktası: yere yapıştırılan banda bakmadan tam üstüne basmak
  • Göz çizgisi: kameraya bakmadan, kameranın hemen yanındaki noktaya oynamak
  • Devamlılık: hangi replikte elin ne yaptığını hatırlamak
  • Kayıtlı seçme provası: kısa sürede bir sahneyi kameraya oynamak

Bunların hepsi sette de öğrenilir. Ama sette öğrenirken hata pahalıya patlar. Bir tekrarı bozduğunuzda yirmi kişi bekler. Kursta aynı hatayı rahatça on kez yapabilirsiniz.

Kursla gitmek, setle öğrenmek

İki yolu da gördüm, ikisinin de hakkını vermek lazım.

Kursun tarafında güvenli bir alan, düzenli geri bildirim, kendi kayıtlarınız ve seçmelere girmeden önce kamera karşısında rahatlamak var. Özellikle seçmeler kayıtla yapılıyorsa bu rahatlık çok işe yarıyor.

Setin tarafında gerçek baskı, gerçek ekip, gerçek bekleme var. Hiçbir kurs size sabah altıda gelip öğlen ikide tek repliğinizi söylemeyi öğretemez. Benim yardımcı oyunculukta öğrendiklerimin çoğu, kimsenin bana bir şey öğretmediği günlerden kaldı. Arka masada oturup deneyimli oyuncuların nasıl dinlediğini, tekrarlar arasında nasıl dinlendiklerini izledim.

Kurs seçecekseniz benim baktığım birkaç şey var. Eğitmen gerçekten set deneyimi olan biri mi? Derslerin ne kadarı kamera karşısında geçiyor? Kayıtlarınız size veriliyor mu? Grup kalabalık mı, yoksa herkes sırayla oynayabiliyor mu? Bir de kursun sonunda rol ya da ajans kaydı vaat eden yerlerden uzak durdum. Kurs size beceri verir. Rolü seçmede siz alırsınız ya da almazsınız.

Bugün olsa ne yapardım?

Sahnede birkaç yılım olduğu için kamerayı tek başıma çözebileceğimi sanmıştım. Kısmen çözdüm de. Ama kısa bir kamera önü oyunculuk kursu, set oyunculuğunda aylarca kendi kendime fark ettiğim şeyleri birkaç haftada önüme koyabilirdi. Bugün olsa ikisini birlikte yürütürdüm: hafta içi akşamları kısa bir kamera atölyesi, hafta sonu fırsat çıktıkça sette küçük işler.

Belki sorulması gereken soru şu: Kendinizi ekranda en son ne zaman izlediniz? Cevabınız 'hiç' ise nereden başlayacağınız belli.

Oyunculuk başvurusu yapmak isteyenler başvuru formunu doldurabilir. Sahne oyunculuğu etiketli diğer yazılara da bakabilirsiniz.

Preguntas Frecuentes

Kamera önü kursu ne kadar sürmeli?
Süreden çok, kamera karşısında geçen zamana bakın. Birkaç haftalık yoğun bir atölye, aylarca süren ama çoğu teoride geçen bir programdan daha çok şey öğretebilir. Her derste oynayıp kendinizi izleyebiliyorsanız doğru yerdesiniz.
Konservatuvar mezunuyum, yine de kursa gitmeli miyim?
Zorunlu değil. Birçok konservatuvar programında kamera dersleri de var. Yine de uzun süre yalnız sahnede çalıştıysanız kısa bir tazeleme atölyesi, özellikle kayıtlı seçmeler öncesinde işe yarayabilir.
Kendimi evde telefonla çekmek kursun yerini tutar mı?
Kısmen tutar. Kendi görüntünüzü izlemek ve tikleri fark etmek için iyi bir başlangıçtır. Eksik kalan kısım, size dışarıdan bakan ve ne gördüğünü söyleyen birinin geri bildirimi.
Burak Sönmez
Yazar
Burak Sönmez
Cast Direktörü Yardımcısı

Sahne sanatları alanında uzmanlaşan Burak, yüzden fazla prodüksiyonda casting süreçlerine aktif olarak katkı sağlamıştır. Yeni yetenekleri keşfetmek ve sektörle buluşturmak en büyük tutkusudur.

Aún sin puntuación
Yorumlar yükleniyor…